do danas održala, može se objasniti na dva načina, i to: popustljivošću Vizanta, i predugim procesom do potpunog pokrštenja svih Slovena, koji je trajao od VII do XII veka. Rivalstvu između Carigrada i Rima, ima se zahvaliti, da su se sačuvali

Simu i Rglu i Perunu. Počeše žrtve prinositi Rodu i Rožanicama pre (nego žrtvovahu) Perunu bogu njihovom... I po svetom pokrštenju Peruna odbaciše... Mole se njemu prokletome bogu Perunu i Horsu i Mokoši i Vilama. "

. Baltički Sloveni uopšte, a napose Rujani, bili su pomešali religiju sa političkom slobodom svojom, i verovali su da pokrštenje za njih znači i gubitak slobode. Otud tolika mržnja prema hrišćanima i tolika upornost u svojoj staroj veri. Ma koliko

što se bogovi ne brane te je i sam rušio kipove i hramove poslao tri glave idola Triglavovih u Rim, da njim, posvedoči sa pokrštenje Slovena (II. 32)

tim naporima, izgledalo obnovljeno: njegov ugled na Istoku bio je ponovo usposgavljen; njegov se uticaj, pokrštenjem Hrvata i Srba, opet protegao na severozapad Balkanskog Poluostrva. Ali ta sjajna spoljašnjost rđavo je prikrivala

, naročito protiv pavlikijana koji su za vreme Teodorine vladavine surovo proganjani u Maloj Aziji, i dovršavajući pokrštenje peloponeskih Slovena (849 g,); osobito je na celom Istoku raširila vizantiski uticaj misionarskim radom. Na poziv

po kultusu jednome idolu, čije ime, na žalost, nije zabeleženo, i koji je tu privlačio svake godine veliki broj naroda. Pokrštenje je bilo sasvim površno, prividno. Mnogi su neznabošci po svojim kućama posakrivali male idole, ukrašene srebrom i

kući za kuvanje jela. Što se tiče idola Triglava, vladika mu razbi trup, uze sve tri glave, posla ih u Rim, da posvedoči pokrštenje grada. (Herb. II, 32.). U naknadu zato on pristade, da se poštuje jedan sveti dub, umbre atque amenitatis gratia.

se, da u gradu zavlada epidemija, smrtnost bi velika; sveštenici ubediše narod, da je svemu tome zlu uzrok njihovo pokrštenje , te da se treba vratiti idolima. Svi će stanovnici, govorahu oni, pomreti, ako se gnev bogova ne ublaži uobičajenim

Muroma, koji datira od XVI veka, ali koji se osniva izvesno na mnogo starijim tekstovima, [ 249 ] biograf podseća na pokrštenje ovoga grada, i pita: "Gde su oni, koji činjahu žrtve rekama i jezerima, oni koji nad mrtvima konje klahu? "

i hramove. pokrštenju Slavena. Sigurno je i u tom razdoblju dolazilo do ništenja slavenskih svetinja, koje su neprijatelji odvlačili i

, mjesnih i plemenskih sukoba s potučernjacima, koji su imali za posljedicu njihovo iseljavanje, a djelimično i pokrštenje , a dešavali su se u toku dosta dugog vremenskog perioda: "od crnogorskog ustanka (1684 - 1685), pa do u drugu polovinu

ikonama čas jevrejskim, čas arabljanskim uticajima. Činjenica da je Lav III gonio Jevreje i da ih je primoravao na pokrštenje ne isključuje podložnost uticajima Mojsijeve vere koja je propisivala strogu zabranu verskih slika... Naprotiv,

, iako su godinama plaćali doprinose... pokrštenja to se zove baptizacija, to je jedan proces. Ali postoji i drugi proces - prenominacija nacionaliteta. Hiljadama đaka u

na dvadeset kilometara od grada od najstarijih vremena čisto je slovenska. pokrštenja Slovena simbioza između romanskoga varoškoga pučanstva i slovenskoga zaleđa, tako i ovdje između grčkoga varoškoga