teorija propisuje proističe iz univerzalnosti prirodnih interesa. U univerzalističkom učenju, sloboda je pojedinčeva moć da se odupre spoljašnjim uticajima

interesima ne mogu zasnivati univerzalno važeće norme, to one u univerzalističkom učenju nisu formulisane kao prava na zadovoljavanje ličnih interesa,

, božansko ili apsolutno i mistično kako ga Šušnjić shvata, ima prema univerzalističkom pristupu ne malu prednost u odnosu na druge legitimatore i integratore

. Pokazuje se, međutim, da se i ta sredstva koriste samo u jednom novom univerzalističkom poretku prisile, koji se danas zove globalizam ili mondijalizam. I ko

samo završnog poglavlja Rusije i Evrope, Danilevski se može tumačiti u univerzalističkom ključu po kome su Rusija i Sloveni pozvani da razreše dramu svetske

je za Marxa socijalizam prije svega masovna politička praksa, vođena univerzalističkom idejom oslobođenja čovječanstva, a ne puki otpor reduciran na

, pa i pogubnim univerzalističkim ideološkim projektima ili, pak, univerzalističkom obožavanju novca i položaja. Hrišćanski i epsko-herojski moral je

, strogo univerzalno interpretirana i više nevezana ni za kakav mit. U univerzalističkom pojmu ekologije riječ je odista o logosu svijeta shvatimo li ga kao

napraviti razliku između dobrog i lošeg. Dobar populizam je blizak univerzalističkom društvenom kapitalu koji gradi pozitivno poverenje, dok je loš

vojno jaka, Kina nema ambiciju da postane globalni politički akter s univerzalističkom idejom. S druge strane, Rusija je to više puta u svojoj istoriji

i varijanta "Srednje Evrope" u latinskom, rimokatoličkom, dakle univerzalističkom , ključu, tada gola činjenica da u Evropi nijesu svi rimokatolici, bez

, uneo je Ranke znamenitu novinu u tadašnju istoriografiju, kada je univerzalističkom shvatanju istorije, kakvo je bilo u XVIII v., dodao nacionalni smisao i