slični izrazi i sinonimi u savremenom srpskom, hrvatskom i slovenskom
Sličnost reči ili fraza u rezultatima zavisi od toga, koliko puta se reč ili fraza
pojavlja u sličnom kontekstu kao "bošnjanin".
Slični izrazi i sinonimi za
Kliknite za traženje
Primeri iz opštega korpusa
Korpus srWac
srWaC je korpus srpskog jezika (Clarin.si)
ta skoro bijaše pogubio do trideset ljudi njihovih. Hoće Turci da ga isijeku; kal al eto dograbi se ćorde vezirove, ubije vezira, te okroči ' ' vezirskoga jedeka10 ' ' . Bošnjaninom . Boj je za to, da od Kavge ' ' izvadi gjoga debeloga, a iznese od zlata kaciju3 ' '; megju tim, Strahina jaše vrančića. Ograšje megju Strahinom i Kavgom biva ' ' pregje zore i bijela dana4 ' '. Kad se dva suparnika čelo i čelo namjeriše, Kavga Strahini ' ' presječe dvije puške male5 ' ', što ih ovaj nošaše u pasu, ' ' ni kovane ni čeličovane, no u zlatni kalup slijevane, megju njima ljutoga handžara6 ' '. Strahina pogubi Kavgu, i sa razbojišta
zaboravljamo ) svoje države ( od kojih se obično samo jedna zove Srbija ) gotovo je konstanta srpske istorije . Bošnjanin , Bosanac, umjesto dotadašnjeg nacionalnog Srbin, da tim jače označe političku samostalnost svoju prema Srbiji. Otud i nalazimo u pismenim spomenicima iz 14. i 15. v.: bosanska gospoda vis a vis srpskoj gospodi, ta Bošnjanin i Bosanac vis a vis Rašanima i Srbijancima ... Važno je još istaći, da je jezik naroda u Bosni uvjek, pa i onda kada je provincijalno ime bosansko prevladalo, nazivan SAMO SRPSKIM imenom [ 2 ]
carevina, i uzela je opšte srpsko nacionalno ime, kao glavno obilježje za narod svoje države - utopivši u njemu sva provincijalna imena. To je onda dalo povoda bosanskim vladaocima, da za državno ime svoga naroda uzmu provincijalni naziv: Bošnjak, Bošnjanin, Bosanac, umjesto dotadašnjeg nacionalnog Srbin, da tim jače označe političku samostalnost svoju prema Srbiji. Otud i nalazimo u pismenim spomenicima iz 14. i 15. v.: bosanska gospoda vis a vis srpskoj gospodi, ta Bošnjanin i Bosanac vis a vis Rašanima i Srbijancima ... Važno je još istaći, da je jezik naroda u Bosni uvjek, pa i onda kada je provincijalno ime bosansko prevladalo, nazivan SAMO SRPSKIM imenom [ 2 ]
Hausmärchen der Brüder Grimm, Leipzig, 1913, 1, 534 idd, naročito 544 idd ), itd. U narodnim pesmama za vrlo mnoge junake kaže se da su ih rodili zmajevi, tj. bića koja su upola zmije, i da su prema tome i sami zmajevi. Interesantan je npr. katalog zmajeva u pesmi Miloš Obilić zmajski sin. Tu se kaže sasvim jasno: Štogod ima Srbina junaka, Svakoga su odgojile vile, Mnogoga su zmajevi rodili. U katalogu se dalje kaže da su zmajevi Miloš Obilić, Zmaj Ognjeni Vuk, Relja Bošnjanin , Banović Sekula, Banović Strahinja, LJutica Bogdan, Kraljević Marko. Daljih primera iz narodnih umotvorina naći će se u raspravama o partenogenezi ( v. o tome Tih. R. Đorđević, Naš narodni život, Beograd, 1923, SKZ, 174, 181 idd ), isto tako i u pripovetkama u kojima imamo motiv Nektanebove prevare. upor. Otto Weinreich, Der Trug des Nektanebos ( prirodni otac Aleksandra Velikog, na primer, u romanu o tome kralju, imao je oblik zmije ). Prema tome, verovanje da su Turci
a istorija je sasvim opskurna. I O obiliću je teško pričati samo s činjenicama kojih je malo. Ali tipski on je ostao takav u narodnom sećanju. On je Vitez a poreklo mu nije visoko. Dakle imamo predaju koja tvrdi da on jeste bio Zmaj Vitez. Ovo je jedan zgodan artefakt. Moj Miloše, moje milovanje, Što gođ ima Srbina junaka, Svakoga su odgojile vile, Mlogoga su zmajevi rodili. Svakog ću ti po imenu kazat: Evo prvog tebe, Obiliću, a drugoga Zmaj-Ognjenog Vuka, A trećega Relju Bošnjanina , Zmajeva je i on porodica; A četvrtog Banović Sekulu, I njemu je zmaj ognjeni
konstitutivnog naroda i naziv Muslimani, što je, vjerovatno, presedan u svetu. Znam za niz komičnih situacija kada vas neki stranac pita šta ste, vi kažete Musliman, a on kaže ne pitam to, pitam šta si po narodnosti. Bilo je skoro nemoguće objasniti jednom Arapinu, koji je recimo hrišćanin, da ste vi Musliman, sa velikim M, ali da niste musliman, sa malim m, tj. da niste religiozni. Termin Bošnjak bio je, pak, vijekovima u upotrebi i ima direktnu vezu sa istorijskim terminom Bošnjanin , koji je označavao pripadnika srednjovekovne bosanske kraljevine. Religijski taj narod se uglavnom identifikovao kao bogumili, ali posle dolaska Osmanskog carstva veliki dio bogumila primio je islam za zvaničnu religiju. Od tada terminom Bošnjak označavaju se svi pripadnici tog autohtonog, slovenskog naroda koji je primio islam, pa su Bošnjaci osim u Bosni živeli i u delovima Srbije pretežno novopazarski Sandžak, jugoistok Srbije, Kosova, Makedonije, odnosno
da koriste i kosti ljudske. Posebno jednu sastavnu, inače otrovnu, koja je smrtonosna da se čovek na nju ubode. Vrlo, vrlo često vidaju čudotvornom vodom. Čak je i čobanima u tikvicu sipaju da je uza se nose i leče kog treba. Vodom su, tako, izlečile budimsku kraljicu od neplodnosti. Posebno je koriste za vidanje vida i očiju. Kad se Jovan-beg oženio slepom devojkom vila curi oči povratila. Isto tako careviću Jovanu kojeg je majka oslepila, pa onda budimskom kralju i Relji Bošnjaninu itd. Ponekad leče i molitvom. U ovom časnom poslu katkad imaju i pomagače. Malo stalo za dugo ne bilo, / Dok eto ti iz duvara guje, / Guja nosi trave svakojake; / Al eto ti iz oblaka vile, / I eto ti iz gore kurjaka: / Vuče Vuku rane zalizuje, / A guja mu trave donosaše, / Vila Vuku trave privijaše. Kad im je volja dižu ljude iz mrtvih. Međutim, ne leče uvek iz ljubavi. Nekad ih junaci silom nagone. Nekad naplaćuju vidarinu i to ,
sa narodnom epikom i njenom oslobodilačkom tematikom, Dositej će menjati stav prema usmenoj književnosti svog naroda . Bošnjanina , vojvodu Janka, Sekulu, Zmaj Ognjena Vuka, "Milutina na glasu hajduka ", Starinu Novaka, Radivoja i Grujicu, a kasnije kneza Lazara, Miloša Obilića, Vukašina, Stefana Silnog, očigledno i to po narodnoj pesmi. Godine 1788. Dositej prevodi heksametre Vergilija u asimetričnom desetercu srpske usmene epike, a potom i sam peva niz pesama u tom stihu pokazujući često da poznaje narodne pesme o Kosovu, a zna ce da je slušao narodne pevače, slepca Marka i možda Višnjića. Godine
od koristi. Taj komad zemlje treba da dobije bez naknade, bez ikakve obaveze, državnim otkupom, a on će državi u nekoliko godina isplatiti zemljište u povećanoj potrošnji onih artikala na koje se udaraju indirektni porezi . Bošnjanin apelujem na sve one koji iskreno ljube ovu zemlju da porade na tom kako bi se što prije riješili kmetovsko-aginski odnošaji, jer sam duboko i preduboko uvjeren da su jedino stalni, okućeni i ekonomski slobodni težaci kadri da odbrane našu dragu otadžbinu od tuđinske navale, od ekonomskog i političkog zavojevanja nemilih stranaca, koji svom silom teže da od naše zemlje načine jednu gemischte Provinz ". Jedino su stalni i okućeni težaci kadri da čuvaju na Krajini stražu, bez
su slavu slavili tvoji preci prije nego što su se poturčili, ali ako slučajno ne znaš, pitaj mene, naravno prvo mi reci svoje porodične podatke i rodoslov, onoliko koliko znaš, pa ću ti pomoći.Ali, na kraju krajeva, jedino je bitno da ja uživam u Republici Srpskoj, takvoj kakva je, a vi i hrvati nastavljate druženje u vašoj federaciji.Prošetaj malo do Lištice, Ljubuškog, Gruda, i Zapadnog Mostara, vjerujem da si dobrodošao . Bošnjanin , odnosi se na srednjovjekovne stanovnike Bosne, bez obzira kojeg vjerovanja bili bogumili, katolici ili pravoslavci, što znaci da su Bosanskohercegovački katolici i pravoslavci odrekli se svoje nacije Bošnjačke, a prihvatili Srpstvo i Hrvatstvo, dok su bogumili kompletnno prešli na Islam, ovo je nešto o cemu ima mnogo zapisa historijskih u beču, a i crkvama širom Evrope.Što se tice Hercegovine, ili bilo kojeg djela Bosne, , ja se bez problema krecem i osjecam u svojoj
, razvio u potpunosti, kao politički program. U Divjanovićevim pjesmama, najveći heroj srpske istorije, Miloš Obilić, sin je zmaja iz planine i srpske čobanice; zadojila ga je nagorkinja vila mlijekom srpske pjesme. Njegova majka vila otkrila mu je jednog dana tajnu njegova rođenja i istumačila mu svu važnost planinskih zmajeva za srpski narod. Inače, u pjesmama Divjanovićevim sljeduje duga lista srpskih junaka koji su zmajskog porijekla: Zmaj Ognjeni Vuk, Relja Bošnjanin , Banović Sekula, Banović Strahilo, Ljutica Bogdan, Kraljević Marko, Visoki Stevan i dr. Treba se složiti s konstatacijom V. Jovanovića da je cijela herojska mitologija pomenutih pjesama potekla iz Petranovićeva tumačenja Vukove pjesme Carica Milica i Zmaj od Jastrepca. Iz pjesme koju je ideolog i političar Petranović shvatio kao poetsku alegoriju. Naime, kod Vuka Zmaj od Jastrepca ne igra onu srpsko rodoljubivu ulogu koju Petranović pripisuje zmajevima u planini .
njima na bojnom Kosovu, razbi vojsku tursku ter ji isiče okolo trideset iljada izvan onizi, koji se u vodi Marici utopiše. Priđoše vodu i Turke priko vode sikoše; ali voleći sadirati s mrtvi odoru nego žive sići, bihu od Turaka snažno naskočeni ter sramotno natrag pobigoše. Deset iljad ' Turci posikoše, a pet iljad ' voda Marica proždri. Utopi se silni vitez Ugleša, brat kralja Vukašina, koji malo prije veće od trista glava odsiče. Proždri voda i jakoga viteza Relju, rečenoga Bošnjanina . Pripliva Vukašin na konju vodu Maricu i pobiže priko gore, ali zaludu, jer ga pogubi njegov sluga za odniti mu kolajnu i križ od zlata. Na 1382. Fridrig Bubel i ban Surić ovo vrime bani su dalmatinski i rvatski bili. Na 1389. Car Murat na Kosovu polju od Miloša Kobilića bi ubijen. Na 20 klasna, a godišta gori rečenoga 1389, Tvrtko, kralj bosanski, razbio je cara Amurata. Istoga godišta istirao je Tvrtko Ugre ispod Vrane u Kotaru, koju obsili bihu, ter ji pritira u Nin. Na
su se one vekovima prenosile danas je ostala sigurno neka koja nemora da bude indentik sa nekom iz tog doba ilii je bar prenela znacenje pa smo tako nhvatali sledece stihove koji datiraju iz nke tamo dalje godine nemam tacan podatak ali naci cu da bi dokaz bio uverljiviji: Moj Miloše, moje milovanje, Što gođ ima Srbina junaka, Svakoga su odgojile vile, Mlogoga su zmajevi rodili. Svakog ću ti po imenu kazat: Evo prvog tebe, Obiliću, a drugoga Zmaj-Ognjenog Vuka, A trećega Relju Bošnjanina , Zmajeva je i on porodica; A četvrtog Banović Sekulu, I njemu je zmaj ognjeni ...... Ova pesma nije los artefakt kao dokaz da je Obilic bio Zmajev Vitez ali cu ga upotpuniti samo da pre toga objasnim jos nesto, svi vitezovi iz RZ su ulaskom u red primali beleg ali "primali" navodim to zato sto se na drugom forumu raspravljala neka cinjenica iz nekih pesama koje kazuju da se Obilic rodio sa belegom zmaja a posto ja volim ciste dokaze i cinjenice nerazmatram to tako vec drugacije ...
štedite, nego da posle satima budete u mraku . Bošnjanin ( a Bosanac će postati malo kasnije: ) ) .... no, sve bi to još bilo u redu da Mehmed el-Fatih nije upravo uništio tu nekakvu srednjovjekovnu Bosnu i svojeručno odrubio glavu zadnjem bosanskom kralju i porobio Srbe i Hrvate i nanio ljudima na ovim prostorima neviđeno zlo ..... )
: "Poklanjamo se Ocu i Sinu i svetom Duhu. - Dostojno i pravedno jest. Blagodat Gospoda našego Isusa Hrista budi sa svima u viki amin ". Dakle tu nema ništa jeretičko, a čitavo bogosluženje naliči na kakvu molitvu iz pravoslavnog Trebnika, kao što gore ispisane rečenice vrlo napominju na svešteničke riječi i pjesmu pjevača pred osvećenje darova na liturgiji ( iz tzv. kanona prav. liturgije ) . Bošnjanin " znači isto što i provincijska imena: Bosanac ili Bošnjak .