ama ќe dojde saatot, što moive zborovi se po glava ќe te udrat i togaj ќe poveruvaš; arno ama što rekol nekoj: ќe ti dojde umot , ama ќe ti pojde kumot. Tolku znam sega, Siljane, tolku ti velam. Pravi što praviš, česti si go tatkoto i majkata da ne
od tie zborovi, taka mu se čulo, kako koga da kljakaat štrkovi. Se uplašil siromav Siljan edno čudo, čunki si rekol so umot oti ќe bidat nekoi ѕverovi. Se zasolnal zad edni šipje i otade gi videl luѓeto. Tie si bile maž i žena i si kosele edna
Siljana mažot i ženata, gi ostavile kosite i si progovorile pomeѓu si so nivniot jazik i se iznasmeale. Si rekol so umot Siljan da ne im progovori, ami da im se pokloni, čunki ču oti tie si progovorile po nivniot jazik. Od kaj ќe znaat ovie luѓe
stori deka nikogaš nema da ja stigne, Fančeto se svrte i go pogledna so nasolzeni oči. Istiot mig, Čehov seti vo gradite i umot čudesna sila što gi vrti i vrteleškata, i neboto, i zemjata. Toa kosmičko dviženje stana glas i mu grmna od dušata i
moli, zborot ne smee da peče, zborot e za vistinata da ja reče, zborot ne treba tajna da vleče i ne treba da go reče onoj komu umot ne mu seče. Zborot može da e želba, zborot ne treba da e povelba zašto zborot ne treba da peče, zašto zborot e za vistinata
od demonot. Skoro istoto važi i za baranjeto proška. Onie što se na vtoriot stepen od duhovniot razvoj prosvetlenie na umot , i da sakaat ne možat da ne prostat. Toa bi značelo momentalno zatvoranje na srceto za umnosrdečnata molitva. Onie što
odnos na primatot na umetnosta nad vistinata, toj sepak na svoeviden način go nadminuva jazot odnosno se naoѓa pomeѓu umot i setilnosta.
), koga veli: Denes - bi rekol vo ovie naši denovi dojde do ona što od perspektivata na na 17 i 18 vek deluva neverojatno: umot i samata racionalnost kako takvi da se izveduvaat pred sud i da ja dokažuvaat svojata legitimnost. Da se postavi
mnogute složeni isprepletuvanja, poveќe aspekti ukažuvaat deka svrtuvanjeto protiv logosot, racionalnosta, umot , metafizikata, logocentrizmot, esencijalizmot ili Ednoto, gi imalo mnogu i se povtoruvale naizmenično. Nam ni
da gi pomineme trite stepeni od našiot duhoven razvoj: čistenjeto na srceto od strastite, prosvetluvanjeto na umot i oboženieto na ličnosta. Znači, namerno Bogočovekot Hristos gi naglasuva trite stepeni od duhovniot razvoj za naša
Dimitar Miladinov:... raspraaše kolku mnogu činat tie raboti (narodnite umotvorenija)... jas toa nešto go kladov na umot i od toj saat vativ da ' i miluam tie raboti. 1
. [ 46 ] Vo ovaa smisla posebno mesto i se dava na umetnosta. Umetnosta pred se treba da bide oslobodena od site verigi na umot i tradicijata a tvorecot treba da i se prepušti so poln izraz na fantazijata i razotkrivanjeto na čuvstvata. Kopnežot
, pod Promkiče na Remzijino češmiče, tuje će alaf naprajne, gledanice, ka će go zamineš bačkosko Promkiče, ti i ja umot će presečeme, za navek, gledanice, će se odvojme, ti otide, a bre gledanice, vo Zlipotok, pusti Zlipotok, ne bif za tebe